Cykl edukacyjny: Inwestowanie od podstaw · Część 3 z 3
Edukacja finansowa
Jak myśleć o zabezpieczeniu swojej przyszłości poprzez inwestowanie
Czas, regularność i świadome podejście do ryzyka, czyli fundamenty długoterminowego planowania
W poprzednich częściach cyklu opowiadaliśmy o tym, jak działa giełda oraz czym są ETF-y i inne instrumenty finansowe. W tej części skupimy się na czymś innym, czyli na tym, jak w ogóle myśleć o inwestowaniu w kontekście długoterminowych celów, takich jak emerytura czy poduszka finansowa na przyszłość.
Dlaczego czas ma tak duże znaczenie?
Jednym z najważniejszych pojęć w długoterminowym inwestowaniu jest procent składany. Chodzi o to, że zyski wypracowane w jednym roku zaczynają w kolejnych latach same na siebie pracować. Im dłuższy horyzont czasowy, tym silniejszy staje się ten mechanizm. Dlatego osoby, które zaczynają odkładać środki wcześniej, mają w praktyce dużo łatwiejszą drogę niż te, które zaczynają dekadę czy dwie później, nawet jeśli wpłacają mniejsze kwoty.
Czas w inwestowaniu długoterminowym potrafi zrobić więcej niż wysokość pojedynczej wpłaty.
Trzy filary, o których warto pamiętać
Poduszka finansowa
Środki na nieprzewidziane wydatki, trzymane w łatwo dostępnej formie, zanim zaczniesz myśleć o inwestycjach długoterminowych.
Regularność
Systematyczne odkładanie mniejszych kwot bywa skuteczniejsze niż jednorazowe, duże wpłaty w niewłaściwym momencie.
Dywersyfikacja
Rozłożenie oszczędności na różne aktywa, tak aby ograniczyć wpływ pojedynczego, złego wydarzenia na cały portfel.
Konta emerytalne dostępne w Polsce
W Polsce funkcjonuje kilka rozwiązań, które mają zachęcać do długoterminowego oszczędzania, oferując w zamian korzyści podatkowe.
IKE
Indywidualne Konto Emerytalne, na którym po spełnieniu warunków ustawowych zyski są zwolnione z podatku od zysków kapitałowych.
IKZE
Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, pozwalające dodatkowo odliczyć wpłaty od podstawy opodatkowania w danym roku.
PPK
Pracownicze Plany Kapitałowe, czyli program oszczędnościowy współfinansowany przez pracownika, pracodawcę i państwo.
PPE
Pracownicze Programy Emerytalne, dobrowolnie tworzone przez pracodawców jako dodatkowa forma zabezpieczenia emerytalnego.
Ryzyko a horyzont czasowy
Poziom ryzyka, jaki ktoś jest w stanie zaakceptować, zwykle zmienia się wraz z wiekiem i horyzontem czasowym. Osoba, która ma przed sobą jeszcze kilkadziesiąt lat do emerytury, może inaczej podchodzić do wahań wartości portfela niż ktoś, kto zamierza skorzystać z tych środków już za kilka lat. Warto też pamiętać o inflacji, która z czasem obniża realną wartość pieniądza trzymanego bez żadnego oprocentowania czy inwestycji.
Pytania, które warto sobie zadać, zanim zaczniesz planować długoterminowe oszczędzanie:
- na jaki cel odkładam te środki i kiedy będę ich potrzebować,
- jak zareagowałbym lub zareagowałabym na spadek wartości portfela o kilkanaście procent,
- czy mam już zbudowaną podstawową poduszkę finansową,
- czy rozumiem, w co dokładnie inwestuję.
Warto zapamiętać: im lepiej rozumiesz mechanizmy, o których pisaliśmy w tym cyklu, tym łatwiej będzie Ci ocenić, które rozwiązania faktycznie pasują do Twojej sytuacji.
Ważna informacja: ten artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i wyjaśnia ogólne zasady długoterminowego planowania finansowego. Nie jest to porada inwestycyjna, podatkowa ani rekomendacja konkretnych produktów czy rozwiązań. Decyzje dotyczące własnych finansów warto podejmować po własnej analizie lub po konsultacji z licencjonowanym doradcą finansowym.
W tym cyklu
1. Jak działa giełda i czym są akcje
2. Czym są ETF-y i inne instrumenty inwestycyjne
3. Jak zabezpieczyć się na przyszłość, inwestując z głową
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej, prawnej ani podatkowej.
